القول فى النشوز مباحثى كه در اين موضوع مىآيد عبارتند از : 1 - تعريف نشوز در لغت و اصطلاح شرعى 2 - بحث از نشوز زوجه 3 - بحث از نشوز زوج فصل اول : تعريف نشوز در لغت و اصطلاح به طورى كه گفته‌اند ، نشوز يك معناى لغوى اصلى دارد كه عبارت از « ارتفاع » بوده و مهجور هم نيست و مواردى هم براى آن ذكر كرده‌اند كه از جمله آيه ( إِذا قِيلَ انْشُزُوا فَانْشُزُوا ) « 1 » است به معناى اينكه وقتى گفته مىشود كه بلند شويد ( و به دنبال كارهاى دينى راه بيافتيد ) ارتفاع پيدا كرده و بلند شويد . و از طرفى با توجه به احكامى كه در شرع مقدس بر ناشزه و ناشز بار كرده‌اند يك معناى شرعى هم دارد كه عبارت از ترفع هر يك از زن يا مرد از اداء حق طرف مقابل است ، كما اينكه شايد عرف عام هم نشوز را به حسب همين معناى شرعى اطلاق مىكنند ؛ به اين معنا كه زن خودش را ارفع دانسته و زير بار حق مرد نرود و يا اينكه مرد زير بار حق زن نرفته و خود را ارفع از اين معنا بداند . حقيقى بودن استعمال نشوز در ترفع از اداء حق زوج اين مطلب هم بايد توجه شود كه استعمال نشوز در معناى شرعى آن به نحو مجاز نيست ، بلكه حقيقى است ، البته براى اثبات اين امر نمىخواهيم - به طورى كه به سيد مرتضى نسبت داده‌اند - به استعمال شدن نشوز در معناى مذكور در مواردى كه مراد در آنها مسلّم است ولى نحوه استعمال و اينكه آيا حقيقى است يا مجازى است مشكوك است ، استدلال بكنيم ؛ چرا كه همانطورى كه صاحب « معالم » و همينطور آخوند خراسانى رحمه الله گفته‌اند در چنين موردى اصل يا اماره عقلايىاى نداريم كه حقيقى بودن استعمال را اثبات نمايد ، بلكه براى اثبات حقيقى بودن استعمال در اينجا مثل بسيارى از موارد ديگر - همانطورى كه صاحب

--> ( 1 ) - المجادلة : 11